ಜಲವೊಂದೆ ಸಕಲ ಜೀವಾತ್ಮರಿಗೆ: ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಹುಡುಕಾಟಗಳು

ಡಾ. ನೆಲ್ಲುಕುಂಟೆ ವೆಂಕಟೇಶ್

ಮೊದ ಮೊದಲ ನೆನಪುಗಳಿವು. ನಮ್ಮ ಊರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೊಂದು ಬಾವಿಯಿತ್ತು. ಅರವತ್ತು ಅಡಿ ಮೀರಿ ಆಳವಿರಬಹುದು. ಹಗ್ಗ ಹೊರುವುದಕ್ಕೇ ಒಂದಾಳು ಬೇಕಿತ್ತು. ಮನೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ನೀರು ಪೋಲು ಮಾಡದೆ ಬಳಸುವ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಪಶುಪಾಲನೆಯಿಂದ ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಕೃಷಿಗೆ ಹೊರಳುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಬಹುಪಾಲು ಒಂದೇ ಸಮುದಾಯವಿದ್ದ ಊರು ನನ್ನದು. ಇತರ ಊರುಗಳಿಗಿಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿತ್ತು. ಪಶುಪಾಲನೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿದ್ದರೆನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಒಕ್ಕಲಿಗರು, ಲಿಂಗಾಯ್ತರು ಕೆರೆ ಹಿಂದಿನ ಊರುಗಳಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆಗ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹಸಿರು ಸಿರಿಯುಕ್ಕಿ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕಬ್ಬು , ಬಾಳೆ, ಸೀಬೆ, ತೆಂಗು ತೋಟಗಳು ಸದಾ ನಲಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಥರಾವರಿ ಹೂವುಗಳ, ಆಲೆಮನೆಯ ಬೆಲ್ಲದ ಸುಗಂಧ ಗಾಳಿಯಲೆಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿತ್ತು. ನನ್ನೂರಿನಲ್ಲಿ ನಾಟಿ ಹಸುಗಳು, ಎಮ್ಮೆಗಳು, ಕುರಿ ಮೇಕೆಗಳು ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದವು. ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಹತ್ತತ್ತಿರ ನೂರೈವತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ನೀರು ನಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಡೈರಿಯೂ, ಸೀಮೆ ಹಸುಗಳೂ ಬಂದಿದ್ದವು. ಕೇವ¯ ಒಂದೆರಡು ಕಿ.ಮೀ ಅಂತರದಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಊರುಗಳು ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಲೋಕಗಳಂತಿದ್ದವು.

ಆದರೆ ನನ್ನೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಲಸು ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಮರಗಳಿದ್ದವು. ಒಂದೊಂದು ಹಲಸಿನ ಮರವೂ ಮುಕ್ಕಾಲು ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಬ್ಬಿ ತೊನೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಹೂತ ಮಾಮರಗಳ ಗುಂಪು ಪಂಪನ ಬನವಾಸಿಯ ಭ್ರಮೆಯುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಅರೆ ಕೆಂಪು, ಕೆನೆಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಹೂಗಳು,ಗಿಣಿ ಹಸಿರಿನ,ಕೆಂಪು ಹಸಿರಿನ ಮಾವಿನ ಮರಗಳು ಇಂದು ನನ್ನ ಎದೆಯ ಗೋರಿಯೊಳಗೆ ಕುಂತು ಬಿಕ್ಕಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕೈಚಾಚಿದ ಕಡೆಯೆಲ್ಲ ಜೇನುಗಳು, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೋಟ ನೆಟ್ಟ ಕಡೆಯೆಲ್ಲ ಬುಟ್ಟಿ ಬುಟ್ಟಿ ಅಣಬೆಗಳು, ಮರ ಮರಗಳಲ್ಲೂ ಹಕ್ಕಿಗಳು. ಕುವೆಂಪು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದುವಾಗಲೆಲ್ಲ ನಾವು ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿ ಬಿಡುವುದು ಈ ನೆನಪುಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕೇ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಣಬೆ ನೆಲದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು, ಜೇನು-ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮರ ಗಿಡಗಳ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಾರಿ ಹೇಳುವ ಗಂಧರ್ವ ಗೀತೆಯ ಪಾತ್ರಗಳು. ಊರ ಸುತ್ತೆಲ್ಲ ಬಾವಿಗಳಿದ್ದವು. ರಾಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತುಗಳ ಗಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನೀರುಂಡ ನೆಲ ಬಂಗಾರ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಊರಾಚೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಬತ್ತಲಾರವೆಂಬ ಭ್ರಮೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಹಳ್ಳಗಳಿದ್ದವು. ಹಾಲಿನಂಥಾ ನೀರು. ನಾವು ಈಜು ಕಲಿತದ್ದೇ ಅಲ್ಲಿ. ಎಷ್ಟೊಂದು ಹಣ್ಣುಗಳು, ಮರೆಯಲಾಗದೆ ಕೂತು ನೆನಪು ನೇವರಿಸುತ್ತವೆ.

ಗ್ರಾಮಗಳ ಕುರಿತು ಹೀಗೆ ರಮ್ಯವಾಗಿ ಬರೆಯುವಾಗ ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರರು ಕೆಂಗಣ್ಣು ಮಾಡಿ ಬಯ್ಯಬಹುದೆಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಖಂಡಿತ ಇದೆ. ನಮ್ಮ ಊರಿನ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲೇ ದಲಿತರು ಮತ್ತು ದಲಿತೇತರರ ನಡುವೆ ತಾರತಮ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ದಲಿತರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದ ಬಾವಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲಿಗೇ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬರ ಕ್ಷಮೆಕೇಳಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತೇನೆ. ಫ್ಲೋರೈಡ್ ನೀರು ಕುಡಿದು ಕೈ ಮುರುಟಿದ, ಮಯ್ಯ ಮೂಳೆಗಳೆಲ್ಲ ನೋಡ ನೋಡುತ್ತಲೇ ಸೊರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ, ಹಲ್ಲುಗಳು ಹಳದಿಯಾಗಿ ಕರಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಜನರನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ನಗರೀಕರಣವನ್ನು ಬಾಬಾಸಾಹೇಬರು ಇಂದು ಬೇರೆ ರೀತಿಯೇ ನಿರ್ವಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಸ್ಲಂಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಹುಪಾಲು ದಲಿತ ಬಂಧುಗಳು ಧಾರುಣ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕುರಿತ ಅನೇಕ ವರದಿಗಳಿವೆ. ಒಂದು ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮುಂಬೈನ ಶೇ.6 ರಷ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶೇ 50 ರಷ್ಟು ಜನ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂಥ ನಗರೀಕರಣವನ್ನು ತಾನೆ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬರು ಹೇಗೆ ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.

waterman-RAJENDRA-SINGHಮನೆಗಾದರೂ ಪೇಟೆಯಿಂದ ಏನು ಬರುತ್ತಿತ್ತು? ಕತ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಉಪ್ಪಿನ ಮೂಟೆಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಬೆಂಕಿಪೊಟ್ಟಣ, ಟೆರಿಲಿನ್ ಬಟ್ಟೆ, ಕಾಯಿಲೆ ಬಂದರೆ ಔಷಧಿ.. ನೆನಪಿಗೆ ದಕ್ಕಿ ಬರುವುದು ಇಷ್ಟೆ. ತರಕಾರಿ,ಕಾಳು-ಕಡಿ,ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಪೇಟೆಯಿಂದ ತಂದರೆ ಮನೆ ಭಿಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆಂದು ನಂಬಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಮ್ಮ ನಾಟಿ ಕೋಳಿಗಳ ಮೊಟ್ಟೆ ಮಾರಿಯೇ ಹೊಲ ಕೊಂಡ ಉದಾಹರಣೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಯಾವುದೋ ಶತಮಾನದ ಕಥೆಯಲ್ಲ. ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಘೋಷಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದವನು ನಾನು. ಇವತ್ತಿಗೆ ಸುಂದರವೆನ್ನಿಸುವ ನೆನಪುಗಳೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಾಗುವವರೆಗೆ ಹಾಗೇ ಇದ್ದವು. ಹಾಗೆಂದು ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದವೆಂದೇನೂ ಅಲ್ಲ. 75ಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ತೀವ್ರ ಹಸಿವಿತ್ತು. ಅನ್ನಕ್ಕೆ ಹಾತೊರೆದ ನೆನಪುಗಳಿದ್ದವು. ಮಾತೆತ್ತಿದರೆ ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ನಾವು ಬೆಳೆದಿದ್ದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಪಿಡಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಕಣಜಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಗೇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಟ್ಟು ಮಳೆ ನೀರು ನುಗ್ಗಿ ದವಸ ಧಾನ್ಯಗಳೆಲ್ಲ ಕೊಳೆತು ಹಾಳಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನೆನಪು ಹಲವರಿಗಿದೆ. ಸಾವಿರಗಟ್ಟಲೆ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮರದ ನೇಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಇಂಚು ನೆಲ ಉಳುತ್ತಾ ಬೆವರು ಬಸಿಯುತ್ತಾ ಜನ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ 90 ರ ದಶಕವೆಂಬುದು ದೇಶದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪಲ್ಲಟಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ ದಶಕ. ದೇಶದ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಮಂದಿರ ಮಸೀದಿಗಳು ರಂಗಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಇಲ್ಲಿನ ಸಕಲ ಆಗು ಹೋಗುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಕೇಂದ್ರಶಕ್ತಿ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡವು. ಜಗತ್ತಿನ ದುಡ್ಡಿರುವ ಜನರು ಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನು ಮಾರಲು ಬೇಕಾದ ವೇದಿಕೆಯೊಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ನೀರು ಕೂಡ ಮಾರಾಟದ ವಸ್ತುವಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವೇಗಗೊಂಡ ನಗರೀಕರಣದ ಪರಿಣಾಮ ನೇರವಾಗಿ ಕೃಷಿಯ ಮೇಲಾಯಿತು.ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ನಗರಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಿದರು. ಮಕ್ಕಳು ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಶಾಲೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಳಿ ‘ರೈನ್ ರೈನ್ ಗೋ ಅವೇ’ಎಂಬ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ’ಬಾರೋ ಬಾರೋ ಮಳೆರಾಯ’ ಹಾಡುವ ಮಕ್ಕಳೆದೆಯೊಳಗೆ ಕೀಳರಿಮೆಯೊಂದು ಸಣ್ಣಗೆ ಕೊರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಹೋಗು ಮಳೆಯೇ ಹೋಗು ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಲಿವ ಮಕ್ಕಳ ವೃಂದಗಾನಕ್ಕೆ ಹೆದರಿದಂತೆ ಕಂಡ ಮೋಡಗಳು ಮಳೆ ಸುರಿಸದೇ ಹಾರಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆ ಜೋರಾಗತೊಡಗಿತು. ಎಂದೂ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ರೈತರು ನೇಣಿನ ಕುಣಿಕೆಗೆ, ವಿಷದ ಬಾಟಲಿಗೆ ಕೈಯೊಡ್ಡಿದರು. ಕೃಷಿ ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಭೀಕರವಾದ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಟಿ.ವಿ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಮುದಾಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕುಸಿಯತೊಡಗಿತು. ಕೆರೆ ಕೊಳ್ಳಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸರ್ಕಾರದ್ದು ಎಂಬ ನಿಲುವು ಬೆಳೆಯಿತು.

2000ನೇ ಇಸ್ವಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಊರ ಸೂತ್ರವೆಲ್ಲ ತಾರಾಮಾರಾ ಆಗತೊಡಗಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರೀ ಬಿಸಿಯುಸಿರು. ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳು, ಬರಡು ಬರಡಾಗುತ್ತಿರುವ ನೆಲ, ಎಂದೂ ಕಾಣದ ತಲ್ಲಣ. ನನಗೆ ನೆನಪಿರುವಂತೆ ಇದಕ್ಕೆ 15 ವರ್ಷಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯಿದೆ. 1984-85 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಊರಮಧ್ಯೆ ಮಾಯಾರೂಪಿ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಲಾರಿಗಳೆರಡು ಬಂದು ನಿಂತವು. ಒಂದು ನೆಲವನ್ನು ಗರಗರಾ ಕೊರೆದು ಹಾಕಿತು. ಅವತ್ತಿಗೆ 120 ಅಡಿ ಮೀರಿ ಕೊರೆಯಲಾಗದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಲಾರಿಯನ್ನೆ ಎತ್ತಿ ಎಸೆಯುವಂತೆ ನೀರು ನುಗ್ಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೀರು ಕಂಡು ಊರು ಸಂಭ್ರಮಿಸಿತು. ಹೊಸ ಕೊಳವೆಯೇ ನವ ಗಂಗೆಯೆಂದು ಜನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದರು. ವಾರೊಪ್ಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೈಪಂಪು ಕೂರಿಸಿದರು. ಅವತ್ತಿಗೆ ಹಗ್ಗ ಗಿಗ್ಗಗಳೆಲ್ಲ ಮೂಲೆ ಸೇರಿಹೋದವು .ಜನರ ನಿಷ್ಕರುಣೆಗೆ ಹಗ್ಗ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಹಗ್ಗ ಹೊಸೆವವರೂ ಕೊರಗಿದರು. ಶತಮಾನಗಳ ಅವಲಂಬನೆಯೊಂದು ಈ ಮೂಲಕ ಮುರಿದು ಬಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ದೇವರು ನೀಡಿದ ವರವೆಂದು ಹೆಂಗಸರು ಹಿಗ್ಗಿದರು. ಮಜ್ಜನದ್ವೇಷಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇದೊಂದು ಶಾಪವಾಯಿತಷ್ಟೆ.

ಬೋರು ಕೊರೆದ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಬಾವಿ ಬತ್ತಿಹೋಯಿತು. 86 ರಲ್ಲಿ ಊರಿಗೆ ಕರೆಂಟು ಬಂತು. ದುಡ್ಡಿರುವವರು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೆ ತಮ್ಮ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಬೋರು ಕೊರೆಸಿ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲೂ ನೆಲ ನಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ದುಡ್ಡಿಲ್ಲದವರು ಮನೆಯ ಸದಸ್ಯರಂತಿದ್ದ ಆಡು-ಕುರಿ ಹಸು-ಎಮ್ಮೆಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಬಂದ ದುಡ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಬಾವಿ ಕೊರೆಸಿದರು. 2000ದ ಹೊತ್ತಿಗೆ 120 ಮನೆಯ ಊರಲ್ಲಿ 200ಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿನ ಬೋರುಗಳು ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ನೀರನ್ನು ನೆಲದಾಳದಿಂದ ಬಾಚಿ ಬಾಚಿ ಬರಿದು ಮಾಡತೊಡಗಿದವು. ತರಕಾರಿ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಊರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡು ಹರಿಯತೊಡಗಿತು. ನಾಗರೀಕತೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಳತೊಡಗಿತು.
ದನ ಕರುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ನಿಷ್ಕರುಣೆಯಿಂದ ಮಾರಿಬಿಡಲು ಕಾರಣ ಹಣದ ಸಮಸ್ಯೆಯೊಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಅವುಗಳನ್ನು ಮೇಯಿಸುವುದು ದಂಡವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೂ ಕಾರಣವಾದರೆ, ಅವು ಕಂಡ ಕಂಡವರ ತೋಟಗಳಿಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಜಗಳವೇಳುತ್ತದೆಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲಾಗಿದ್ದರೆ ಹೊಲ ಕುಯಿಲು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದು ಮೇಯಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ತಾವು ಮೇಯ್ದು, ಹಳ್ಳಕೊಳ್ಳಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿದು ಕಾಡು ಮೇಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕರು ಹಾಕಿ, ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಹಲಸಿನ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಮಲಗಿ ಮೆಲುಕು ಹಾಕಿ ಸಂಜೆಯಾದೊಡನೆ ಸಾಲುಗಟ್ಟಿ ಮನೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದ ಹಸುಗಳು ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳು ಬಂದ ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಒಡನಾಡಿ ಮನುಷ್ಯರ ಹೊಸ ದಾಹದ ನಿಷ್ಕರುಣೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ನಾಮಾವಶೇಷವಾಗಿ ಹೋದವು. ಇಲ್ಲ ತಮ್ಮ ಒಡಲನ್ನು ಯಾವುದೋ ದೇಶದ ಹೋರಿಗಳ ವೀರ್ಯಕ್ಕೆ ಜಾಗಕೊಟ್ಟು ಹಾಲು ಕರೆವ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟು ಮರೆಯಾದವು. ಹೊಲದ ಬದುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಹಲಸು,ಬೇವು ಮುಂತಾದ ಮರಗಳು ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯೆಂದೂ ಹಕ್ಕಿ ಮಂಗಗಳಂತ ಬೆಳೆಪೀಡಕಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವೆಂದು ಕಡಿದು ಮಾರಿದರು. ತರಕಾರಿ ಮಾರಿ ದುಡ್ಡು ಬಂದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮರ ಕಡಿದು ತೊಲೆ ಮಾಡಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟು ಮನೆ ಕಟ್ಟಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟೆ ಹೆಚ್ಚಿತೆಂದು ಖುಷಿಪಟ್ಟರು. ಊರಾಚೆಯ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ನೀಲಗಿರಿ ಕಳೆನೆಟ್ಟು ಹುಲ್ಲು ಹುಲ್ಲಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬೋಳು ಬೋಳಾಗಿಸಿದರು. ಇದಿಷ್ಟು ನಡೆವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಊರ ಮಧ್ಯದ ಕೈಬೋರು ಕೆಸರು ಮಣ್ಣೆತ್ತಿ ತೂರತೊಡಗಿತು. ಮಣ್ಣಿನೆರಡು ಕಣಗಳ ಬೆರೆಸಿ ಜೀವ ತುಂಬಿದ ಅಂಟು ಬೂದಿಯಾಗಿದೆ. ನೀರೆಂದರೆ ಬರೀ ನೀರೇ?ನೀರೆಲ್ಲ ಊ ತೀರ್ಥವೇ!.

ದುರಂತವೆಂದರೆ ಕೆರೆ ಮೇಲಿನವರೂ, ಕೆರೆಕೆಳಗಿನವರೆಲ್ಲರೂ ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ದುಃಖಿಗಳಾಗತೊಡಗಿದರು. ಈಗ ಯಾರ ಬೋರಲ್ಲೂ ನೀರಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಹಠತೊಟ್ಟಂತೆ ಭೂಗರ್ಭ ಸೀಳುವ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಸಾವಿರದೈನೂರು ಅಡಿ ಮೀರಿ ಕೊರೆದರೂ ತೇವದ ಪಸೆಯಿಲ್ಲ. ಸೀಮೆಂಟಿನಂಥ ಧೂಳು ನೆಲಗರ್ಭದಿಂದ ಆಕ್ರಂದಿಸುತ್ತಾ ಹಾರುತ್ತದೆ. ಈಗ ಎಲ್ಲವೂ ಬರಡು. ಗಿಳಿಗುಬ್ಬಿಗಳು ಬುಟ್ಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಅಣಬೆಗಳು ಎಲ್ಲಿಹೋದವೋ? ಮನೆತನಕ್ಕೊಂದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಕುಣಿಯುತ್ತಿದೆ. ಹೊಲಕ್ಕೊಂದು ಕೇಸು ಬಿದ್ದಿದೆ. ಊರ ಹೆಂಗಸರನೇಕರು ಯಾವುದೋ ಬಟ್ಟೆ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಜುಜುಬಿ ದುಡ್ಡಿಗೆ ಬೆವರು ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಊರ ಗೂಡಂಗಡಿಗಳಿಂದ ದೇಶ ದೇಶಾಂತರಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಜನರ ದುಡಿಮೆ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡ ವಿಷದ ಬಾಟಲಿಯ ದುಡ್ಡೂ ಸೇರಿ. ಬೀದಿ ಗೊಂದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಂಡ ಮಾರುವುದು ಹೆಚ್ಚಿ ಹೋಗಿದೆ. ಊರು ಸಾವಿನ ಕುಲುಮೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.

ಇದಿಷ್ಟರ ನಡುವೆ ನಾಡಿನುದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಊರೂರ ತುಂಬ ಇಂದ್ರನರಮನೆಯಂಥಾ ದೇವಾಲಯ, ಮಸೀದಿ, ಚರ್ಚುಗಳು ಜಿದ್ದಿಗೆ ಬಿದ್ದಂತೆ ತಲೆಯೆತ್ತುತ್ತಿವೆ. ಮನುಷ್ಯತ್ವವೆಂಬುದು ಕೊಳೆತು ನಾರುತ್ತಿದೆ. ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗಿಂತ ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆ-ಕುಂಟೆ, ನೆಟ್ಟ ಮರಗಳು ನಿಜದ ದೇವರ ಜಾಗಗಳೆಂದು ಅನ್ನಿಸಿದ್ದವು. ಮೈಮಾರಿ ಬದುಕಿದ್ದ ಹೆಂಗಸರೂ ಕೆರೆ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಪುಣ್ಯ ಬೇಡಿದ ನಾಡು ನಮ್ಮದು. ಬೊಗಸೆ ನೀರು ಮತ್ತು ನೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರ ಭಾವಿಸಿ ಬದುಕಿದ ಜನಪದಗಳ ವಾರಸುದಾರರು ನಾವು. ಊರ ಸುತ್ತಲು ಇರುವ ಹತ್ತಿಪ್ಪತ್ತು ಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಊರ ಹಿರಿಯರ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಬತ್ತಿ ಹೋಗಿವೆ. ಮರುಜೀವಕ್ಕೆ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿವೆ. ಅದ ಬಿಟ್ಟು ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ನಮಗೆಂಥ ದರಿದ್ರದ ರೋಗ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದೆ? ಸತ್ತ ಹಸುಗಳನ್ನು ಹೂತು ಬಸವಣ್ಣನೆಂದು ಸಮಾಧಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಯಾರನ್ನೂ ದ್ವೇಷಿಸದೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಊರುಕಟ್ಟಿದ್ದರು, ಹಿರಿಯರು.

mangoಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆ,ಗಿಡ-ಗಂಟೆಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಯವರದೆಂಬ ಭಾವ ಜನರೊಳಗಿದೆ.ಊರುಗಳ ನೋಡಿದರೆ ಪುರೋಹಿತರು,ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು,ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಯವರು ಮಾತ್ರ ಒಂದಿಷ್ಟು ಸುಖವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.ಇಂಥ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ತಾವೋಗಳು ನೆನಪಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ತಾತ್ವಿಕ ದರ್ಶನವಿದು. ತಾವೋ ಪ್ರಕಾರ ‘’ಆಳುವ ಮಂದಿ ಕುಗ್ಗಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಖಿನ್ನರಾಗಿರುವಾಗ ಜನತೆಯು ಸುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಸಮಾಧಾನದಿಂದಿರುತ್ತದೆ: ಆಳುವವನು ಪುಟಿಯುವಂತಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ದೃಢವಾಗಿದ್ದರೆ ಜನತೆಯು ಗೊಣಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ,ಅತೃಪ್ತಿಯಿಂದಿರುತ್ತದೆ”. [ಚೀಣಾದಲ್ಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ,ಜಿ.ರಾಮಕೃಷ್ಣ.ಪು.49, ನವಕರ್ನಾಟಕ-2015] ನಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೂ ಇದು ಯಥಾವತ್ತು ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತಿದೆ. ಜನರ ಕಷ್ಟವೇ ಆಳುವವರ ಆಧಾರವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಬಲು ದೊಡ್ಡ ಕಷ್ಟ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ. ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ರೈತರನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಅತಿ ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯೂ ಶಾಪವೇ. ಇಬ್ಬರೂ ಕಷ್ಟ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಟಿ.ವಿ ಯ ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳ ಮುಂದೆ ಕೂತಿದ್ದಾರೆ. ಜನರು ತಮ್ಮ ವಿವೇಕದ,ಜ್ಞಾನದ ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಒತ್ತೆಯಿಟ್ಟು ದುಡಿದದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಈ ನಿಸರ್ಗ ವಿರೋಧಿಗಳ ಹುನ್ನಾರಗಳಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಇಂಥ ಕತ್ತಲ ನಡುವೆ ಭರವಸೆಯ ದೊಂದಿಗಳು,ಮಿಂಚು ಹುಳುಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ.ನೆಲ-ನೀರು,ಪ್ರಾಣಿ-ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಏಕ ಘಟಕವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಚಿಂತಿಸುವುದೇ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ.ನಿಜದ ದೇವರ ಹುಡುಕಾಟ, ನಿಜ ಧಾರ್ಮಿಕತೆ,ನಿಜ ರಾಜಕೀಯ ಎಂದು ಮಾತನಾಡುವವರು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಗಾಂಧಿ, ಫುಕುವೋಕಾ,ವಿಟ್ಮನ್,ಪಾಳೇಕರ್, ರಾಜೇಂದ್ರಸಿಂಗ್,ಬಹುಗುಣ,ತಿಮ್ಮಕ್ಕ,ಬೀರಜ್ಜ ಹೀಗೆ ಎಣಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗಬಹುದಾದ ದೊಂದಿಗಳು ಉರಿಯಲಾರಂಭಿಸಿವೆ.

ದೀಪಾವಳಿಯ ದಿನ ರಾಜೇಂದ್ರಸಿಂಗ್
ಮೊನ್ನೆ ದೀಪಾವಳಿಯ ದಿನ ನೀರಮಾನವ ಖ್ಯಾತಿಯ ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರಸಿಂಗ್ ಚಿಕ್ಕಬಕ್ಕಾಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಮಠದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಈ ಕಾರ್ಯಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಜನ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಡಾ.ಸಿಂಗರು ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದ ಹಿಂದೆ ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರೊ.ಎಂ.ಜಿ.ಚಂದ್ರಶೇಖರಯ್ಯನವರು ನೆನಪಿಸಿದರು. ಸಮಸ್ಯೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿ ಹೋಗಿದ್ದ ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಬಹುಪಾಲು ಜನ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೊನ್ನೆ ದೊಡ್ಡ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ಸಾವಿರಗಟ್ಟಲೆ ಜನ ನಿಶ್ಯಬ್ಧವಾಗಿ ಕೇಳಿದರು. ಸ್ವತಃ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ನಿರ್ಮಲಾನಂದನಾಥರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಂತೆ ಕೂತು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಂತರು-ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸೇರಿದರೆ ಅದ್ಭುತವಾದುದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದೆಂದು ಡಾ.ಸಿಂಗರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಡೆವ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.

ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತರಾಗದೆ ಮನುಕುಲದ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಏಳಿಗೆ ಬಯಸುವ ಧೀರೋದ್ಧಾತತೆಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಕಡೆಗೆ ನಡೆದು ಶಾಶ್ವತರಾಗುವ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನೂ ತುಸು ರಿಸ್ಕನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಮನುಕುಲಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದಾದೀತು.ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವಂತೆ ತುಸು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಸಾಣೇಹಳ್ಳಿ ಮಠ ಹೊಸದುರ್ಗ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ನೀರು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ನಾಡಿನ ಅನೇಕ ಮಠ, ಮಸೀದಿಗಳು ಜನರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆದಿವೆ.ಅವುಗಳು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನಮುಖಿಯಾದ ದಿಕ್ಕಿನ ಕಡೆಗೆ ಯೋಚಿಸಲೇಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಸ್ಥೀಕೃತ ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಮಾನವೀಯ ಧರ್ಮವಾದೀತು. ಮೊನ್ನೆ ಅರಸೀಕೆರೆಯ ಶಾಸಕರು ಬಂದಿದ್ದರು.’ಸಾರ್,ಪ್ರತಿ ವಾರ ಮೂವತ್ತು ಲಾರಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತು,ದನಗಳನ್ನು ಗಂಡಸಿ ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಗೋಮಾತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವ ನಿಮ್ಮ ಕಡೆಯವರು ಯಾರಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ದಯಮಾಡಿ ಹೇಳಿ ಎಂದರು.ನನ್ನ ಬಾಯಿ ಕಟ್ಟಿ ಹೋಗಿತ್ತು.ಜನರಿಗೇ ಕುಡಿಯಲು ನೀರಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಿದೆ’ ಎಂದರು.ಇಂಥಾ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಧರ್ಮಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಸರ್ವರೂ ಉಳಿಯಲೇಬೇಕಾದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಪಶು, ಪಕ್ಷಿ ಮಾನವರೆಲ್ಲರೂ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಬದುಕಲು ಬೇಕಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಜನಪರವಾಗಿರುವ ಮಠಗಳಾದರೂ ಬೇಗನೆ ಈ ದಿಕ್ಕಿನ ಕಡೆ ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಫಲಿತಾಂಶವೂ ಒಳ್ಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಳೆಯಿಲ್ಲದೆ ಭರವಸೆಗಳೆಲ್ಲ ಇಂಗಿ ಹೋಗಿ ನಿರಾಸೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ಮುಂದೆ ಡಾ.ಸಿಂಗರು ಮಾತನಾಡಿದರು.ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ಭರವಸೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತು ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ಗ್ರಾಮದ ಕೆಲಸಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತು ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರುಗಳ ಜವಾಬ್ಧಾರಿ ಎಂಬ ಮನೋಭಾವವೇ ಈ ದುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಡಾ.ಸಿಂಗರು ವಿವರಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲವೂ ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ಧಾರಿ ಎಂಬ ಮನಸ್ಥಿತಿಯೇ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದು.

ಡಾ.ರಾಜೇಂದ್ರಸಿಂಗರು ನಮಗೆ ಮುಖ್ಯ ಅನ್ನಿಸುವುದು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ: ರಾಜಸ್ಥಾನದ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಎರಡೂವರೆ ದಶಕಗಳಿಂದ ತಪಸ್ಸಿನಂತೆ ಜಲಮೂಲಗಳಿಗೆ ಜೀವತರುವ ಕಾಯಕ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಕೇವಲ 200 ಮಿ.ಮೀ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.10650 ಚದರ ಕಿಮೀ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಜಾಡುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಏಳು ನದಿಗಳಿಗೆ ಜೀವ ಬಂದಿದೆ.ಜನರ ನಡುವೆ ಜಗಳ ಬಂದರೆ ಪರಿಹರಿಸಲು ನದಿ ಸಂಸತ್ತುಗಳಿವೆ.ಜಲದಾಹಿ ದುಷ್ಟ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜಾಗ ನೀಡಿಲ್ಲ.ಬೆಳೆದ ತರಕಾರಿ,ಹಣ್ಣುಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ದೆಹಲಿಯಂಥಾ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಇದೆಯಂತೆ.ಇಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಜನರನ್ನೇ ಇಂಜಿನಿಯರುಗಳಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೀರಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಣ್ಣು,ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನೇ ನಂಬಿ ಒಡ್ಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ನೀರಿಂಗಿಸಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಐದು-ಹತ್ತು-ಹದಿನೈದು ಅಡಿಗಳ ತೆರೆದ ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವರ್ಷದ ಎಂದೋ ಕೆಲವು ದಿನ ಧೋ ಎಂದು ಸುರಿದು ಆವಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮಳೆ ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಭೂಮಿಯ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗಿಸಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ನವನಾಗರೀಕತೆಯನ್ನು ಸೃಜಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಅನುಭವದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹಂಚುವ ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರು ನಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಹೀಗೆ. ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ನೀಡಿ.ನೀವು ಇನ್ನೂ ಅದೃಷ್ಟವಂತರೇ, ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ 600 ಮಿ.ಮೀಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.ಅದನ್ನು ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರೆ ಬತ್ತಿ ಹೋಗಿರುವ ನದಿಗಳಿಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡಬಹುದು.ಮರಗಳು,ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ನಮ್ಮ ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲ. ಹಸಿರಿನ ಶಾಖ ಮಾತ್ರ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಮಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲು ಮರ ಗಿಡ,ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ಕೊಟ್ಟು ಬದುಕುವುದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

emmegaluರೆಡ್ಡಿ ಮತ್ತವರ ಗೆಳೆಯರು ವೈದ್ಯರಾದ ಡಾ. ಮಧುಸೀತಪ್ಪನವರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರುವ ಶರಾವತಿ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ನೀರು ತರುವ ಕುರಿತು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆ.ಗೌಡರು ಇದೆಲ್ಲ ಈಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಯೋಜನೆಗಳೇನ್ರಿ ಎಂದರು.ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಜಲತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ,ಪ್ರಕೃತಿ-ಮನುಷ್ಯ-ಪ್ರಾಣಿ-ಕ್ರಿಮಿ-ಕೀಟಗಳ ಜೈವಿಕ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಾರದಂತೆ ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವುಳ್ಳ ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆ-ಬಾವಿ ನೀರಾವರಿಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾದರಿ ಎಂಬುದು ಗೌಡರ ವಾದವಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವೆಂಬಂತೆ ಡಾ.ಸಿಂಗರು ಸ್ಥಳೀಯ ಜಲಮೂಲಗಳ ರಕ್ಷಣೆ,ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದರು.ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೂ ಪಶ್ಛಿಮಘಟ್ಟಗಳೆಂಬ ಕಾಮಧೇನುವಿನ ಬಳಿ ಪರಿಹಾರವಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಅನೇಕರಿಗೆ ಅದರಿಂದ ಹಾಲನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕರೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆ ಹೊರತು ಕೆಚ್ಚಲಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಮಾಡಬಾರದೆಂಬ ವಿವೇಕ ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಮೂಡುವಂತಾಯಿತು. ತಮ್ಮೂರಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಸಮೇತ ಕೇವಲ ಒಂದೂವರೆ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಮಾತನಾಡಿದ ಡಾ.ಸಿಂಗರು, ನೆರೆದಿದ್ದ ಜನರ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೆಲ್ಲ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದರು. ನಮಗೊಂದು ಸಂದೇಹವಿತ್ತು. ರಾಜಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚು, ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ನೀರು ಇಂಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸೂರ್ಯ ಕದಿಯುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು.ಡಾ.ಸಿಂಗರು ತೋರಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು ಮಾತ್ರ ಕಲ್ಲು ಮಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕೆಮ್ಮಣ್ಣಿನ ನೀರು ನಿಂತಿರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ನಮ್ಮ ಭಾಗದ ನೆಲದಂತೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ನಮ್ಮ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೇ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಏಳು ಜೀವನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು.ಇಂದು ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರಗಳೇ ಕಾಣೆಯಾಗಿವೆ.ನೀರಿನ ತೀವ್ರ ಬವಣೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಕೆರೆಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.ಅವುಗಳಿಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡಿದರೆ ಸಾಕು.ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ ನೀರು ತರುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳನ್ನು ,ನೆಲಮೂಲದ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳೇ ಅಂತರ್ಜಲದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶತ್ರುಗಳು.ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಜಲಭಕ್ಷಕ, ಈ ನೆಲದ ವಿರೋಧಿ ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಕಳೆ ಇನ್ನೊಂದು ಭೂತ.ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮರಳು ಮಾಫಿಯಾ, ಒತ್ತುವರಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಭೂತಾಕಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ.ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅಷ್ಟು ಬೇಗ ಇಲ್ಲಿನ ಬದುಕು ಸರಿದಾರಿಗೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.

ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಹಾರಗಳು;
ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ನಾಗರೀಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ವರ ಮತ್ತು ಶಾಪ ಎರಡೂ ಆಗಿವೆ.ಬಹು ಉದ್ದೇಶಿತ ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿವೆಯಾದರೂ ಇಂದು ಬಗೆಹರಿಸಲಾಗದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ.ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೃಹತ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದೇಶ ಅಮೇರಿಕ.ಇಂದು ಅದೇ ದೇಶವೇ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ‘ಡಿಕಮಿಷನ್’[ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಒಡೆದು ಹಾಕುವುದು]ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.ನಮ್ಮಲ್ಲಿನ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನೇ ನೋಡಿದರೂ ತುಂಗಭದ್ರ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ.35 ರಷ್ಟು ಹೂಳು ತುಂಬಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಆ ಹೂಳನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕೆಂದರೆ ಸುಮಾರು 68000 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅದರಲ್ಲಿ 12 ಅಡಿಗಳ ಎತ್ತರ ರಾಶಿಹಾಕಿದರೆ ತುಂಬಬಹುದಾದಷ್ಟು ಹೂಳಿದೆ.ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳು ತೆಗೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳೆಲ್ಲ ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಟೈಂ ಬಾಂಬುಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತಿವೆ.ಉತ್ತರದ ಬಯಲಿನ ಬಹುಪಾಲು ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಇದೇ ರೀತಿ ಇದೆ.ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಕೆಳಗೆ ನೀರು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಬೆಳೆವ ಬೆಳೆವ ಭತ್ತ, ಕಬ್ಬು ಮುಂತಾದ ಬೆಳೆಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಸಿ ಮರುಭೂಮಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.2015-16 ರ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕರದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆದು ದೇಶದ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಪತ್ತಾದ ನೀರನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ಕೆರೆ-ಕಟ್ಟೆ ಬಾವಿಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನೀರಾವರಿಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಧಾನ ಎಂಬ ಅರಿವು ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ.ಆದರೆ ಇಲ್ಲೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಇದೆ.ದಲಿತ ದಮನಿತರು ಭೂ ಹೀನ ಜಾತಿಗಳು ಹೊಸದಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲೂ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ ಕೊರೆಯದೆ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿದೆ.ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಯುಗಾದಿ ಮುಗಿದ ಕೂಡಲೇ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿನ ಗೋಡು ಮಣ್ಣನ್ನು ಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಟ್ಟಿಗೆ ,ಮರಳು ಮಾಫಿಯಾಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಎಲ್ಲರೂ ಗೊಣಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಕೆಲಸ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ತಿಪಟೂರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತವಾದ ಕೆಲಸವೊಂದು ನಡೆಯಿತು. ಸುಮಾರು 116 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದ ಅಮಾನಿಕೆರೆಯನ್ನು ನಯಾಪೈಸೆ ಖರ್ಚಿಲ್ಲದೆ 4-5 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಹೂಳೆತ್ತಲಾಯಿತು.

ಹೂಳೆತ್ತುವುದರ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು 5 ಲಕ್ಷ ರೂಗಳಷ್ಟು ಹಣವೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿತ್ತಂತೆ. ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಳೆತ್ತುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಗುಣಿ ಕೆರೆಯನ್ನೇ ನೋಡಿದರೂ ಇಲಿ ಕಚ್ಚಿದಂತೆ ತುಸು ಹೂಳೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಗ ನೋಡಿದ ಅನೇಕ ಹಳ್ಳಿಗಳ ರೈತರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಊರುಗಳ ಕೆರೆಗಳ ಹೂಳೆತ್ತಿಕೊಂಡರು. ಡಿ.ಕೆ ರವಿಯವರು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೋಲಾರದ ಅನೇಕ ಕೆರೆಗಳ ಕಾಲುವೆಗಳ ಒತ್ತುವರಿಯನ್ನು ತೆರವು ಮಾಡಿದ್ದರು.ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಬಿದ್ದ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆರೆಗಳು ತುಂಬಿದ್ದವೆಂದು ಗೆಳೆಯರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಫ್ಲೋರೈಡ್ ಅಂಶವುಳ್ಳ ನೀರಿದೆ. ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅದರಿಂದ ಬಚಾವಾಗಲು ಪ್ರತಿಮನೆಯೂ ಮಳೆ ನೀರು ಕೊಯಿಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಗುಜರಾತಿನ ಅಹಮದಾಬಾದಿನ ಅನೇಕ ಪೋಲ್[ಮನೆಗಳ ಸಮೂಹ]ಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕೈದು ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೇ ಮಳೆ ನೀರು ಕೊಯಿಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಊರಿನ ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸಣ್ಣ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನೇ ನೋಡುವುದಾದರೆ 30*40 ಅಡಿಯ ಮನೆಯ ಅರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಮಳೆ ನೀರನ್ನು ಕೊಯ್ಲು ಆಡಿ ನನ್ನ ತಮ್ಮ ಸುಮಾರು 20000 ಲೀಟರ್ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಜೋರು ಮಳೆ ಬಂದರೆ ಸಾಕು ತೊಟ್ಟಿ ತುಂಬುತ್ತದೆ.2 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪಂಚಾಯಿತಿ ನೀರಿಗಾಗಿ ಇರುಳೆಲ್ಲ ಕಾದು ಸಂಘರ್ಷ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಒದ್ದಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಲ್ಲವಾಗಿದೆ. ಮನೆ ಮಾಡಿನ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಬೀಳುವ ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿರಿಸಿದರೆ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಲೀಟರ್ ನೀರಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಯಾವುದಾದರೂ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಕೃಷಿ ಹೊಂಡ ಈ ರೀತಿಯದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಯೋಗ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನ ತಮ್ಮ ಸುಮಾರು 1600000 ಲೀಟರುಗಳಷ್ಟು ನೀರನ್ನುಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಕೋಲಾರ ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಕೆಲವು ರೈತರು ಮಳೆ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಯೇ ಲಕ್ಷಾಂತರ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

cowsಕೊರೆದ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಬದಲು ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಬೀಳದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿ ಹರಿವ ನೀರನ್ನು ಕೊಳವೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಫಿಲ್ಟರ್ ಮಾಡಿ ತಿರುಗಿಸಬಹುದು. ಆ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರ ಗಟ್ಟಲೆ ಅಡಿ ಒಣಗಿ ಧೂಳಾಗಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಬಾಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ತುಸುತುಸುವೇ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬರಬಹುದು. ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೆ ನೆಲದ ಗುಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು. ಹುಲ್ಲನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸದೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮರಗಳು ನಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನೇ ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮರುಭೂಮಿಯ ಗಿಡಗಳಾದ ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ಮುಂತಾದವು ಮರುಭೂಮಿಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತ. ಅವುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಹುಲ್ಲಿನ ಎಸಳೂ ಬದುಕುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ರೈತರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ.ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಕೋಲಾರದ ಡಿ.ಸಿ ಯಾಗಿದ್ದ ಡಿ.ಕೆ ರವಿಯವರಿಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಅರಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೂ ಸಂಘರ್ಷವಾದಾಗ ರೈತರು ಡಿ.ಕೆ ರವಿಯವರ ಪರ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಎಷ್ಟು ಬೇಗ ಈ ಕಳೆಯನ್ನು ತೊಳೆದರೆ ಅಷ್ಟು ಬೇಗ ನೆಲಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಉಚ್ಚನ್ಯಾಯಾಲಯ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿನ ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್ ತಳಿಯನ್ನು ತೆರವುಮಾಡಲು ಆದೇಶಿಸಿದೆ.

ಮಳೆ ಸೆಳೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರಿನ ಪಾತ್ರ ಬಹುದೊಡ್ಡದೆಂದು ಡಾ.ಸಿಂಗ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ಶಾಖಗಳನ್ನು ನೀಲಿ ,ಹಸಿರು, ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಸಮುದ್ರದ ನೀಲಿಯಿಂದ ಆವಿಯಾದ ಶಾಖ ಮೋಡವಾಗಿ ಹಸಿರಿನ ಶಾಖದಿಂದ ಆಕರ್ಷಣೆಗೊಂಡು ಮಳೆಯಾಗಿ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ.ನಗರೀಕರಣದ ಶಾಖ ಕೆಂಪಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವು ಮಳೆ ಸೆಳೆಯಲು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತಿವೆ.ಹಾಗಾಗಿ ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಶಾಖವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹಸಿರು ಶಾಖವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಹಾಗಾಗಿ ನೆಲ ಮೂಲದ ಮರ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೆಳೆದು ಧರೆ ಉಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಸಂಕೀರ್ಣ:
ಡಾ.ಸಿಂಗರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ತಿಳುವಳಿಕೆಯೂ ಇದ್ದಂತಿದೆ.ಅವರು ಸಿರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಜಿಹಾದ್ ಅಲ್ಲ. ಅದು ನೀರಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕದನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇರಬಹುದು ಓಯಸಿಸ್ಸುಗಳಿಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಕದನಗಳು ನಡೆದ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸ ಅರಬ್ಬಿನ ಮರುಭೂಮಿ ನಾಡುಗಳಿಗಿದೆ. ಅಸ್ಗರ್ ಅಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಹೇಳುವಂತೆ ಒಂದು ಬಾವಿಗಾಗಿ ಪ್ರವಾದಿ ಮಹಮ್ಮದರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಘರ್ಷವೊಂದರ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರು ನೆಲೆನಿಂತ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಮಕ್ಕಾದಿಂದ ಮದೀನಾಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ನಮ್ಮಲ್ಲೂ ಈ ರೀತಿಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಗಿವೆ. ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರರ ಪ್ರಕಾರ ಸಿದ್ದಾರ್ಥ ಮನೆಬಿಟ್ಟು ಗೌತಮಬುದ್ಧನಾಗಿದ್ದು ಸೋದರ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ನಡುವಿನ ನದಿಯೊಂದರ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕಾಗಿ. ಬಸವಣ್ಣ ಕೂಡ ಜಲದಲ್ಲೇ ಯಾತ್ರೆ ಮುಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಬಹುಪಾಲು ದೊಡ್ಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುರುಷರೆಲ್ಲ ಬಯಲುಸೀಮೆಯಿಂದ ಬಂದವರು. ನೀರ ಕನಸ್ಸು ಈ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದ್ದಂತಿದೆ.
ನೀರುಸಂಸ್ಕøತಿ ಮತ್ತು ಹಾಲು ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ಬೆಸುಗೆಯೇ ಈ ದೇಶದ ನಾಗರೀಕತೆಯ ಜೀವಾಳ. ಅಗ್ನಿ ಸಂಸ್ಕøತಿಯೆಂಬುದು ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳ ಮೇಲೆ ನುಗ್ಗಿದ ಘಾತುಕ. ಅದೇ ಘಾತುಕನೇ ಇಂದು ನೀರು ಮತ್ತು ಹಾಲು ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಯಜಮಾನಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮರಳಿ ಜೀವ ಮೂಲದ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ದಿಟ್ಟ ಪಯಣವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಅಗತ್ಯ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಕೇವಲ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕೆಳಗೆ ನೀರು ಮಾರಾಟದ ವಸ್ತು ಎಂದಿದ್ದರೆ ಜನ ನಗುವಂಥಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇತ್ತು, ಆದರೆ ಇಂದು ನೀರ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪತ್ತಿನ ಒಡೆಯರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾದ ಬೊಲಿವಿಯಾ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳು ನದಿಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿಯವರಿಗೆ ಮಾರಬಿಟ್ಟಿವೆ. ನಮ್ಮ ಮಧ್ಯಭಾರತದಲ್ಲೂ ನದಿಯನ್ನು ಖಾಸಗಿಯವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿಯ ಎಲ್ಲ ದುರಾಸೆಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ. ಅದನ್ನು ಸರಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಬಿಡುವುದೂ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಇದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಕುವೆಂಪು ಮಾತನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬಹುದು.
“ನೀರೆಲ್ಲ ಊ ತೀರ್ಥ”ವೇ!

Leave a Reply

Your email address will not be published.